Het Cruks-register, de lijst waarop mensen met een gokprobleem zichzelf (of gedwongen) laten uitsluiten van kansspelen, telde medio 2026 meer dan 118.000 namen. Dat is ruim tien keer zoveel als bij de start in 2021. Wat opvalt in de laatste cijfers van de Kansspelautoriteit is niet alleen de omvang, maar wie er precies op die lijst belandt: jongvolwassenen tussen 18 en 23 jaar zijn stevig oververtegenwoordigd.
Wat Cruks precies doet
Cruks staat voor Centraal Register Uitsluiting Kansspelen en werkt simpel in opzet. Iedereen die zich inschrijft, wordt voor minimaal zes maanden geweerd bij alle vergunde aanbieders, van online casino's tot speelhallen en Holland Casino. Vergunninghouders zijn verplicht om bij elke nieuwe speler te checken of iemand op de lijst staat. Doen ze dat niet, dan kunnen ze hun vergunning kwijtraken. Alleen krasloten en de toto vallen buiten de uitsluiting, wat het systeem in de praktijk een gedeeltelijk vangnet maakt in plaats van een waterdicht slot. Meer over de werking en herkomst van het register staat op Wikipedia.
De groei van het register verliep de afgelopen jaren gestaag: van ruim 10.000 inschrijvingen kort na de start naar zo'n 75.000 medio 2024 en meer dan 100.000 eind 2025. Alleen tijdens het WK voetbal deze zomer zag de Kansspelautoriteit voor het eerst sinds de lancering een meerwekige daling, wat aantoont hoe gevoelig het aantal inschrijvingen is voor de actualiteit rond sportweddenschappen.
Jongvolwassenen vallen op in de cijfers
Uit het tiende halfjaarrapport van de Kansspelautoriteit, dat de periode juli tot en met december 2025 beslaat, blijkt dat spelers van 18 tot 23 jaar goed waren voor 61 miljoen euro aan legale bruto spelopbrengst, oftewel 10,2 procent van de hele markt. Dat klinkt misschien niet dramatisch, tot je het afzet tegen hun aandeel in de volwassen bevolking: 9,3 procent. Nog opvallender is hun aandeel in het aantal actieve accounts, 22 procent, omgerekend zo'n 305.000 accounts.
Toch verliezen jongvolwassenen gemiddeld minder per maand dan de rest van de spelers, 34 euro tegenover een gemiddelde van 73 euro over de hele markt. Ze spelen dus vaker, met kleinere bedragen, maar wel met een groep die procentueel harder groeit dan de rest. Dat patroon sluit aan bij wat eerder al bleek uit ons artikel over hoe gokken normaal is geworden: laagdrempelig en vaak spelen normaliseert het gedrag, ook als de bedragen zelf beperkt blijven.
Gedwongen uitsluitingen schieten omhoog
Naast vrijwillige inschrijvingen ziet de toezichthouder een scherpe stijging van gedwongen uitsluitingen: 442 in de tweede helft van 2025, tegenover 161 in de eerste helft van dat jaar. Die stijging komt vooral doordat aanbieders zelf actiever ingrijpen als het speelgedrag van een klant signalen van verslaving vertoont, iets wat vergunninghouders sinds de invoering van de zorgplicht verplicht moeten monitoren. Operators die dat nalaten, lopen het risico op een boete of erger, en de Kansspelautoriteit heeft de afgelopen maanden laten zien dat ze daar serieus werk van maakt.
Die trend hangt samen met de technologie die casino's inmiddels verplicht inzetten om risicovol gedrag vroeg te signaleren. We schreven eerder al over het algoritme dat probleemgokkers eerder herkent dan de casino's zelf, en de cijfers over gedwongen uitsluitingen laten zien dat die aanpak daadwerkelijk resultaat oplevert, al blijft het de vraag of aanbieders snel genoeg schakelen zodra een systeem een waarschuwing afgeeft.
De markt verschuift ondertussen ook
De groei van Cruks staat niet op zichzelf. Het gecombineerde marktaandeel van de drie grootste vergunninghouders zakte naar 30 tot 40 procent, tegenover 45 tot 55 procent eind 2024. Spelers verspreiden zich dus over meer aanbieders, en een deel daarvan verdwijnt vermoedelijk naar illegale platforms die zich niets aantrekken van Cruks-controles. Dat sluit aan bij de hogere belastingdruk die operators dit jaar voelen: de kansspelbelasting steeg per 1 januari naar 37,8 procent, wat sommige aanbieders al eerder deed besluiten hun Nederlandse vergunning in te leveren. Wat die belastingverhoging betekent voor de schatkist, beschreven we al in ons artikel over de tegenvallende belastingopbrengsten.
Voor de sector ontstaat zo een lastige spagaat. Strengere controles en een groeiend Cruks-register zijn goed nieuws voor spelersbescherming, maar een krimpend marktaandeel van de legale, gecontroleerde aanbieders duwt spelers mogelijk juist richting minder veilige alternatieven. De Kansspelautoriteit erkent dat risico zelf ook en breidt daarom haar capaciteit uit om illegaal aanbod actiever te blokkeren.
Wat dit betekent voor de komende jaren
De cijfers laten een dubbel beeld zien. Aan de ene kant werkt het vangnet: meer mensen worden gesignaleerd en uitgesloten voordat het verder uit de hand loopt, en operators grijpen vaker zelf in. Aan de andere kant groeit de groep jongvolwassenen die veel speelt harder dan de rest van de markt, en dat is precies de doelgroep waar toezichthouders het meest ongerust over zijn. Verwacht de komende tijd strengere leeftijdscontroles en mogelijk aangescherpte reclameregels specifiek gericht op deze groep, want de Kansspelautoriteit heeft al vaker laten zien dat ze bijstuurt zodra een demografische groep in de cijfers opvalt.
